GGZ Friesland Logo

Zoekformulier

Zoeken

Hoofdnavigatie

Hoofdnavigatie:


Kruimelpad

Op hierarchische volgorde, het laatste element is de huidige pagina


Over psychische klachten bij ouderen

Ouderen kunnen eerder te maken krijgen met het overlijden van de partner,  ernstige ziektes of het wegvallen van sociale contacten. Daarnaast kunnen de verstandelijke vermogens achter uit gaan. Het verwerken van informatie, ofwel het cognitief functioneren, verandert. Dor de levensfase waarin ouderen zich bevinden, kunnen zingevingsvragen opspelen. Door al deze factoren kunnen ouderen sneller uit balans raken.

Ouderen praten minder dan jongeren over psychische klachten, vragen minder gauw hulp en neigen de klachten vaak als lichamelijk te beschouwen. De psychische stoornissen die bij ouderen het meest voorkomen zijn depressie, dementie, delier en angststoornissen.

Depressie

Lange tijd werd gedacht dat een sombere stemming en veel klagen kenmerken waren van het ouder worden. Daarom werden depressieve klachten bij ouderen vaak slecht herkend. Ouderen die depressief zijn noemen zichzelf vaak niet somber, maar klagen veel over lichamelijke ongemakken, zoals vermoeidheid en lusteloosheid. Ze hebben vaak een matte stemming en zijn lusteloos. In gezelschap voelen ze zich vaak beter, waardoor hun vlakke stemming verborgen kan blijven. De depressie kan zich ook uiten in kleine gedragsveranderingen, zoals weinig zorg voor het uiterlijk en weinig belangstelling voor dagelijkse bezigheden en hobby's. Een depressie bij ouderen wordt ook wel eens aangezien voor (beginnende) dementie. Dat komt doordat de concentratieproblemen, besluiteloosheid en verwardheid gemakkelijk aangezien kunnen worden voor dementie.

Dementie

Bij dementie gaan de verstandelijke functies zodanig achteruit dat het dagelijkse functioneren eronder gaat lijden. Iemand met dementie vergeet gebeurtenissen die kort geleden plaatsvonden. Herinneringen aan vroeger blijven vaak lang bewaard. Het begint meestal met toenemende vergeetachtigheid. Soms verzint men dingen als men niet iets niet meer weet. Op den duur zorgt dementie ervoor dat mensen het besef van plaats en tijd kwijtraken en bekenden niet meer herkennen.  Daarnaast hebben mensen met dementie problemen met bijvoorbeeld rekenen, spreken, schrijven, wassen, kleden en het juiste gebruik van voorwerpen. Ook kan het gedrag veranderen. Iemand kan bijvoorbeeld somber zijn of prikkelbaar. De verschijnselen van dementie kunnen per persoon verschillen. 

Delier

Delier is een plotseling optredende ernstige verwardheid. De oorzaak is lichamelijk (disfunctioneren van de hersenen), maar het uit zich psychisch. De mate van verwardheid is het ene moment erger dan het andere. Vaak is de verwardheid maar tijdelijk. Een delier uit zich in verschijnselen van verwarring, geheugen- en aandachtproblemen. Nieuwe informatie wordt niet of slechts gedeeltelijk onthouden. Achteraf weet de persoon zelf vaak niet meer wat er tijdens de delier is voorgevallen. Men heeft een verwarde gedachtegang, wat zich uit in trage en verwarde spraak. Er is ook geen tijdsbesef en geen besef van waar men zich bevindt. Men kan ook hallucinaties of waanideeen krijgen. Tijdens een delier is de stemming en het gevoel verstoord. De persoon is vaak angstig en radeloos, soms ongevoelig voor indrukken van buitenaf, somber, vijandig of achterdochtig.

Angststoornissen

Ieder mens is wel eens bang, ouderen ook. Angst kan mensen waarschuwen voor naderend gevaar. Door angst raakt het lichaam in staat van paraatheid, zodat iemand bijvoorbeeld gaat vluchten zodra hij brand ruikt. Maar sommige ouderen zijn erg angstig als daar nauwelijks of geen aanleiding voor is. Ze durven het huis niet uit te gaan omdat ze bang zijn om te vallen. Ze gaan niet meer naar een verjaardag, bang om in paniek te raken. Veel ouderen tobben en piekeren vaak.  Of ze zijn bang voor onverwacht urine verlies, vergeetachtigheid, te worden beroofd, voor trillen of erge pijn. Vaak gaat men situaties uit de weg die de buitensporige angsten kunnen veroorzaken. Dit vermijdingsgedrag bepaalt hun leven steeds sterker. Ze worden daardoor niet minder bang, eerder meer. Ze komen in een sociaal isolement.