GGZ Friesland Logo

Zoekformulier

Zoeken

Hoofdnavigatie

Hoofdnavigatie:


Kruimelpad

Op hierarchische volgorde, het laatste element is de huidige pagina


Hypochondrie

Bent u voortdurend bezorgd dat u een ernstige ziekte heeft of krijgt, terwijl bij medisch onderzoek geen aanwijzingen zijn gevonden? Dan kan het zijn dat u last heeft van hypochondrie.

Wat is hypochondrie?

U vat allerlei onschuldige lichamelijke verschijnselen op als iets ernstigs. Bij een puistje, hoofdpijn, een onrustige hartslag of vermoeidheid denkt u meteen aan het ergste, zoals huidkanker, een hersentumor, een dreigend hartinfarct of aids. Dit kan leiden tot angstige en paniekerige gedachten.

Veiligheids- en vermijdingsgedrag

Wanneer u kampt met hypochondrie bent u vaak bezig met het controleren van uw lichaam. U bekijkt uzelf in de spiegel, controleert uw hartslag. Daarnaast zoekt u vaak geruststelling bij anderen. U doet die via internet, familieleden en vrienden, maar ook artsen. Wanneer zij u geruststellen, helpt dit u tijdelijk, maar ook roept het al snel nieuwe vragen en bezorgdheid op. Het controleren en zoeken naar geruststelling wordt ook wel veiligheidsgedrag genoemd.

Een ander belangrijk kenmerk van hypochondrie is dat u veel situaties uit de weg gaat, u vertoond vermijdingsgedrag. Zaken die u risicovol acht voor het ontstaan van ziekten, zoals het eten van bepaald voedsel, het hebben van onvoldoende nachtrust, het leveren van lichamelijke inspanning en het ervaren van emoties zijn hier voorbeelden van.

Maar u mijdt ook het lezen en spreken over ziektes en bepaalde televisieprogramma's kijkt u liever niet. Dit kan ervoor zorgen dat u allerlei angstige gedachten heeft over het ontstaan van ziektes.

U bent vaak extra oplettend ten aanzien van uw lichaam. Dit zorgt er ook voor dat u sommige verschijnselen versterkt waarneemt. U ziet verontrustende dingen, waar anderen niet bij stil zouden staan. Wanneer u continu bang bent voor ziektes, kan dit juist allerlei lichamelijke spanningsreacties oproepen. Dat kan dan weer een bron zijn voor nieuwe ziektevreesgedachten.

Samengevat komt het erop neer dat hypochondrie ervoor zorgt dat u verstrikt raakt in een cirkel van uw eigen angsten, continu controleren, geruststelling zoeken en bepaalde situaties vermijden. Het liefst zou u 100% zeker willen weten dat u gezond bent, 99% is onvoldoende. Helaas kan het nooit 100% zeker worden vastgesteld dat u gezond bent, waardoor u naar geruststelling blijft zoeken.

Hoe ontstaat hypochondrie?

Het is onduidelijk waardoor hypochondrie precies ontstaat. Soms ontstaat het nadat iemand daadwerkelijk (ernstig) ziek is geweest. Daarna blijft iemand vaak waakzaam en dat is een normale reactie, maar soms blijven mensen banger dan op grond van medische feiten gerechtvaardigd is. Ook wanneer iemand in de omgeving getroffen is (geweest) door een ernstige ziekte, kan dit tot hypochondrie leiden.

Het komt ook voor dat iemand altijd al overmatig bang is geweest voor ziektes. Dit kan komen door hoe er vroeger in het gezin werd omgegaan met gezondheid. Wanneer u bent opgegroeid in een gezin waar uw ouders op het gebied van gezondheid overmatig bezorgd waren, dan is de kans aanwezig dat u ook een overmatige bezorgdheid ontwikkelt.

Verder zijn er nog aanwijzingen die aangeven dat mensen die nauwgezet zijn, moeilijk kunnen omgaan met onzekerheden of moeite hebben met het omgaan met emoties, een grotere kans hebben op het ontwikkelen van hypochondrie.

Wat betekent het voor u?

Wanneer u hypochondrie heeft, zult u vaak een gevoel van spanning ervaren. Aangezien de bron van de angst in uw eigen lichaam zit, is het lastig om dit te ontlopen. U probeert daarom zo veel mogelijk afleiding te zoeken door bijvoorbeeld altijd bezig te zijn. Rust is beangstigend, omdat u tijdens de momenten van rust stilstaat bij en aandacht hebt voor uw lichaam.

Omdat u altijd bezig bent, kan het dat u oververmoeid raakt. Wanneer u ook zwaardere lichaamsinspanning vermijdt, kan dit ook leiden tot verlies van uw conditie: een nieuwe bron voor angsten.

Om toch gerust te zijn over uw gezondheid, zoekt u vaak geruststelling en bevestiging bij personen in uw naaste omgeving. Op den duur kan dit voor hen erg belastend zijn, omdat u maar tijdelijk bent gerustgesteld met als gevolg dat u blijft vragen. Dit kan leiden tot spanningen in relaties en familieverhoudingen.

Wanneer u veel activiteiten vermijdt, die wel bij het dagelijks leven horen, wordt het leven aanzienlijk minder leuk. Het kan er zelfs voor zorgen dat u liever niet meer werkt of studeert. Uw wereld wordt op die manier steeds kleiner en uw leven staat in het teken van de vrees en angst voor ziekte.

Uiteindelijk kan bovenstaande leiden tot depressieve klachten. Sommige mensen nemen dan een toevlucht tot het gebruik van alcohol of drugs om spanning te verminderen.